«Για τη δυνατότητα πρόσβασης, το δίκαιο χαρακτήρα και τη διαχείριση των συστημάτων ασύλου»

Το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες καλωσορίζει την Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Για τη δυνατότητα καλύτερης πρόσβασης, το δίκαιο χαρακτήρα και τη διαχείριση των συστημάτων ασύλου». Θεωρεί ότι αποτελεί σημαντική συνεισφορά στη συζήτηση που έχει ξεκινήσει για την καλύτερη διαχείριση των συστημάτων ασύλου με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης στη διαδικασία καθορισμού του καθεστώτος του πρόσφυγα όσων έχουν ανάγκη την προστασία περιορίζοντας τις δευτερεύουσες μετακινήσεις των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων και την κατάχρηση των συστημάτων ασύλου.

Η Ύπατη Αρμοστεία υποστηρίζει τις βασικές αρχές της προσέγγισης που υιοθετεί η Ανακοίνωση, κυρίως τη θέση σύμφωνα με την οποία κάθε μελλοντική πρωτοβουλία για τη βελτίωση της διαχείρισης του ασύλου πρέπει να σέβεται πλήρως τις διεθνείς νομικές υποχρεώσεις των κρατών και να στηρίζεται στις συνεχείς προσπάθειες υιοθέτησης ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου.

Η Ύπατη Αρμοστεία αναγνωρίζει στους στόχους και στις προσεγγίσεις της πολιτικής της Επιτροπής κάποιες από τις προτάσεις της που απορρέουν από την «Ατζέντα για την Προστασία» οι οποίες συζητήθηκαν από τον Ύπατο Αρμοστή στα άτυπα Συμβούλια Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων που πραγματοποιήθηκαν στην Κοπεγχάγη και στη Βέροια. Σκοπός τους είναι η ανάπτυξη περισσότερο αποτελεσματικών συστημάτων προστασίας των προσφύγων στην ΕΕ στο πλαίσιο των μεταναστευτικών μετακινήσεων και η ικανοποίηση της ανάγκης εξεύρεσης διαρκών βιώσιμων λύσεων για τους πρόσφυγες στις περιοχές καταγωγής τους.

Η Ύπατη Αρμοστεία συγχαίρει την Επιτροπή γιατί κατέβαλε προσπάθειες να εξετάσει κατά προτεραιότητα το ζήτημα της ισότιμης κατανομής των βαρών και ευθυνών στους κόλπους της ΕΕ και στις περιοχές καταγωγής. Υποστηρίζει τις θέσεις της Επιτροπής σύμφωνα με τις οποίες η ενδυνάμωση της ικανότητας αποτελεσματικής προστασίας και ανεύρεσης διαρκών βιώσιμων λύσεων στις περιοχές καταγωγής – μέσω της διαδικασίας οικοδόμησης θεσμών, της τοπικής ενσωμάτωσης των προσφύγων, του επαναπατρισμού και της μετεγκατάστασης – απαιτεί αυξημένη και συγκεκριμένη αξιοποίηση της τεχνικής αρωγής και της αναπτυξιακής βοήθειας. Το προτεινόμενο κοινό ευρωπαϊκό σχήμα μετεγκατάστασης όχι μόνον θα στηρίξει την αποτελεσματικότερη διαχείριση της υποδοχής των προσφύγων στους κόλπους της ΕΕ αλλά θα διασφαλίσει τη δέσμευση των πρώτων χωρών ασύλου να επεκτείνουν και να βελτιώσουν την ικανότητά τους να προστατεύουν τους πρόσφυγες. Η πρόσβαση σε λύσεις μπορεί να ενισχυθεί με ειδικές συμφωνίες για σφαιρικές ρυθμίσεις συγκεκριμένων καταστάσεων, με την υποστήριξη των χωρών καταγωγής, πρώτων χωρών ασύλου και χωρών τελικού προορισμού.

Υλοποιώντας την Ατζέντα Προστασίας η Ύπατη Αρμοστεία θα αναπτύξει περαιτέρω διάφορα από τα σημεία που περιλαμβάνονται στην Ανακοίνωση της Επιτροπής στα πλαίσια της πρωτοβουλίας Convention Plus. Εκφράζει την ελπίδα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαδραματίσει ενεργό ρόλο σ’ αυτήν την πρωτοβουλία και ότι η Διάσκεψη της Θεσσαλονίκης θα δεσμευθεί προς αυτήν την κατεύθυνση.

4 Ιουνίου 2003